Datorren ikasturteko irakurgaiak

  • Hauxek izango dira irailetik abendura irakurriko ditugun liburuak:

–Irailaren 12an, “Laura esaten zioten” (Miren Odriozolaren borrokak) Leire Ibargurenekin eta Miren Odriozolarekin.

–Urriaren 10ean, “Maleta”, Sergei Doulatov.

–Azaroaren 14an “Nola heldu naiz ni honaino?” Kattalin Minerrekin.

–Abenduaren 12an “Lapur banden etika ala politika”, Joseba Sarrionandia.

 

Saio guztiak Alondegiko Moila gelan izango dira arratsaldeko 18:00etan.

 

Ekainean, “Hauts haietatik”

Unai VIllenaren “Hauts haietatik” nobelaz arituko gara ekaineko saioan. Idazle elgoibartarraren lehen eleberria da Igartza bekaren bultzadaz iaz argitaratu zena.

Bere lagun Anderren bizitza kontatu nahi digu Oierrek: gazte ausart eta bizizalea, lana, ikasketak, sexua, parrandak… dena ondo doakiona, harik eta zurrunbilo batean sartu eta geldialdirik gabeko gainbeheran jausi arte: drogen kontrola galtzea, agerpen psikotikoak, ospitaleratzea, desintoxikazio-zentroa, psikiatrikoa…
Adiskidetasun-istorio bat da hau, lagunak lagunari egindako maitasun-keinua; baita gaixo mentalei ezartzen zaien estigma sozialaren eta psikiatrikoen salaketa hunkigarria ere; eta, horrez gain, 80ko hamarkada hasieran jaiotako belaunaldiaren kronika: promesaz betetako haurtzaro oparoaren eta gaztaro hedonista baten ostean, maiz, etorkizun argirik gabeko helduaroa topatu duena.

Liburuari buruzko material osagarria:

Booktrailerra
Kritikak
Aurkezpeneko bideoa
Sautrelan Hasier Etxeberriak egindako elkarrizketa

Zita, ohi bezala, Alondegiko Moila gelan, arratsaldeko !8:ooetan. Idazlea ere gurekin izango dugu. Gonbidatuta zaudete!

 

 

Maiatzean, “Ehiztariaren isilaldia”

Maiatzeko saioan Luis Garderen “Ehiztariaren isilaldia” nobela izango dugu mintzagai, 2016eko Euskadi Literatur sarietako sari nagusia, hain zuzen. Poeta gisa ezagutzen genuen Garde, baina hau izan du aurreneko nobela. Zazpi poesia libururen ostean ekarri du lehen narratiba lana Pamiela argitaletxearen eskutik.
Bertan bi hari, edo bi nobela batean: Ezkabako presondegitik egindako ihesaldia kontatzen du batek, ihesaldi hori bera kontatzerakoan idazle batek egiten duen barne bidaia besteak. Tartean, Ezkabako historiaren enborrean biderkatzen diren adarrak, memoria historikoaren inguruko gogoetak, eta literatura berari buruzkoak.
Gerra zibilera garamatza eleberriak:
Ezkaba, 1938ko maiatzaren 22a. Preso matxinatu talde batek Iruñea ondoko San Kristobal Gotorlekuko ateak ireki ditu. Ihes jendetsua giza ehiza baten hasiera izanen da. Bi iheslari askatasunaren bila dabiltza inguruko haranetan barna.
Donemartie, gaur egun. Hedapen urriko poemen idazle batek Ezkabako ihesaldiari buruzko nobela bat hastea erabaki du. Bildutako agiriak eta lekukotasunak aztertu bitartean, bere memoriarekin bakarka geratu da. Memoria historikoa bere historiaren memoria bilakatuko da. Norberaren oroimena ere jazarle iruzurgilea delako.
Hemen duzue liburuari buruzko material osagarria:
Kritikak
–Elkarrizketa HItzen Uberan-en
–Bideo-elkarrizketa Euskalerria irratian

Alaine Agirre Europako Haur Literaturako egile onenen artean

Europako Haur eta Gazte Literaturako 40 urtez azpiko 39 idazle onenak hautatu ditu Hay Festival literatur jaialdiak, Aarhusen (Danimarka), eta horien artean dago Alaine Agirre idazle bermeotarra, laster bisitan izango duguna. Helduentzako bi eleberriz gain, haur eta gazteentzako sei liburu kaleratu ditu orain arte, eta Lizardi Saria (2016) eta Lazarillo Saria (2015) irabazi ditu horietako biri esker.

Azpian dituzue Agirreren haurrentzako argitalpenak:

Apirilean, Alaine Agirre

Apirilaren 11an Alaine Agirre idazlearen konpainian egingo dugu hileroko solasaldia. “X hil da” eleberri laburra hartuko dugu hizpide. Idazle gaztea izanagatik, helduentzako bi eleberri (Odol mamituak kaleratu zuen honen aurretik) eta haurrentzako hainbat lan idatzi ditu idazle bermeotarrak.

X hil da eleberriak beldur obsesibo baten kontaketa egiten du: protagonista beldur da X hilko ote den, X hilko ote zaion. X bere maitea da, bere pasioa. Beldurrean harrapatuta, X hiltzeko bide guztiak banan-banan aletuko dizkigu idazleak, hain modu obsesiboan, inoizka barrea ere eragin bailezake… darion errealismoarengatik ez balitz. Intentsitatez, bulkadaka, dramatismo handiz eta azkar idatzitako lana da, baina ez, hargatik, zaindu gabea. Idazkera aberatsa darabil Agirrek, espresiboa, oso fisikoa, usainez eta testuraz betea, barrutik kanporako bidea erraztasunez marrazten duena, abiadura handikoa.

Irakurle asko identifikatuta sentitu dira: beldurraren nolakoan ez bada, beldurraren intentsitatean, izaera errepikakor obsesiboan. Beldurrak gain hartu dion emakume baten barruak jartzen baitizkigu agerian autoreak. Horrekin batera, maitasunaz, maitatzeko moduez, pasioez, norbere burua kontrolpean mantentzeaz eta beste hainbat gairi buruz erreflexionatzera eraman gaitzake.

Segidan duzue liburuari buruzko informazio osagarria:

Kritikak
Elkarrizketa Deian
Elkarrizketa Euskadi Irratian

Nahi baduzue, apirilaren 11n elkartuko gara Alondegian, arratsaldeko 18:00etan. Saioa Danele Sarriugartek gidatuko du.

Martxoan Houllebecq-en “Sumisioa”

Michel Houllebecq idazle polemikoaren “Sumisioa” eleberriaz jardungo gara martxoaren 14an. Politika fikziozko eleberri bat da Sumisioa”, une poetikoak, komikoak eta melodramatikoak biltzen dituen fabula politiko eta morala. Houellebecq-ek gogoeta egiten du mende hasierako gizaki guztiok geure bizitzan sumatzen ari garen eraldaketa sakonaren inguruan.

Michel Houellebecq-en izena eta “polemika” hitza eskutik helduta joan ohi dira. Estatu frantsesean hautsak harrotu zituen orain bi urte , hain justu Charlie Ebdok jasandako erasoaren ostean argitaratu baitzuen gurean Gerardo Markuletak euskarara ekarri duen “Sumisioa” (“Soumission”). «Frantsesez argitaratu zuenean polemika izugarria sortu zen eta harrezkero kritika oso gogorrak jaso ditu, planteatzen dituen hainbat gauzengatik», ekarri zuen gogora Markuletak. Izan ere, “Sumisioa”-n, Houellebecq-ek hausnarketarako galdera zehatza planteatzen dio irakurleari: zer gertatuko litzateke Estatu frantsesean alderdi musulman moderatu bat demokratikoki boterera iritsiko balitz?

Hona, liburuari buruzko nazioarteko zenbait iruzkin:

“Gaurko egunean, munduko literaturan, gogoeta egiten duenik baldin badago guztiok abian dela sumatu bai baina aztertzeko baliabiderik ez daukagun mutazio izugarriaz, horra Houellebecq.” Emmanuel Carrère

“Dibertigarria, lotsagaldua eta etsia, Sumisioa-k egundoko lezioa dakar ezkutuan. Esan dena bezain eskandalagarri ez, eta dirudiena baino sotilagoa.” Sébastien Lapaque (Le Figaro)

“Sumisioa-k politikak eta arteak bat egiten duten gertaera ezohiko horietako bat da. Europako misantropo puntakoenak giza izaeraren ikuspegi liluragarri eta harrigarriro ezkorra eskaintzen digu.” Christopher de Bellaigue (The Guardian)

“Satira idazle ez-ezik, satira idazle ‘zintzoa’ dugu, benetan nahigabetua giza historiaren eta eromenaren aurrean, eta hori ez da hain ohiko gauza.” Adam Gopnik (The New Yorker)

“Gure bizitzetako gezur eta kontraesanen behatzaile burutsuenetako bat dugu Houellebecq.” Iris Radisch (Die Zeit)

Hemen, liburuari buruzko informazio osagarria ere:

Kritikak
Prentsaurrekoa eta beste zeinbait bideo (HItzen Uberan)

Betiko lekuan, betiko orduan. Zuen zain izango gara!!

Harkaitz Canorekin solasean

Atzokoan Harkaitz Cano izan genuen irakurle taldera bisitan eta, ohi bezala, plazer hutsa izan zen. Banan-banan aztertu genituen “Beti oporretan” bildumako ipuinak, eta sortze prozesuaz, ipuinen egituraz, editorearekiko harremanaz, errealitatearen eta inbentzioaren arteko baskulazio-orekaz, istorien barne oihartzunez… eta beste hainbat kontuz jardun genuen, petit-comitean, gertutasunak ematen duen konfiantza profitatuz.

Hurrengo zita martxoaren 14an dugu eta Michel Houllebecq-en “Sumisioa” nobela izango dugu mintzagai.

Otsailean, Harkaitz Cano

imgres-1Otsailaren 15ean Harkaitz Cano izango dugu bisitan irakurle-taldean. Haren azken ipuin-liburuari buruz solastuko gara. Beti oporretan du izenburu iaz kaleratu zen bilduma honek eta opor-giroko kontakizunak aurkituko ditugu bertan, itxura batean ezer asaldagarririk ez dutenak, baina irakurri ahala halako ezinegon bat sortuko digutenak. Canok beti ohi duen maisutasunez idatziak, poliki gozatzeko piezak dira honakoak, behin eta birritan irakurtzekoak, irakurraldi bakoitzean gozagarriago, sakonago.

Hona, liburuaren inguruko material osagarria:
Kritikak
Aurkezpeneko bideoa
Elkarrizketa

Goza dezazuela. Otsailaren 23an elkartuko gara, 18:00etan Alondegian.

Urtea hasteko, “Enaz banaz”

imgres-2Urtea klasiko batekin hasiko dugu: Xabier Amuriza bertsolari eta idazlearen Enaz banaz-ekin. Aurten hartu du plazetatik erretiroa bertsolaritzaren ikono handienetako honek, eta erabat literaturari emana bizi da gaur egun. 1999ean argitaratu zen lehenengoz Enaz banaz Amurizaren bertso-ibilbidearen errepaso gisa irakur daitekeen lan hau. Amuriza haurra ezagutuko dugu, Torreburuko umea, kasualitatez “bertsolari” izendatua, eta izendapen horrek ekarriko dizkion buruhausteak ezagutuko. Jabier gaztea ezagutuko dugu, seminarioan, klandestinoki bertsolaritza lantzen. Ezagutuko ditugu Don Jabier apaiz errebeldea, sotanarekin bertsotan, sotanarik gabe kartzelan… Amuriza txapeldun polemikoa ere aurkituko dugu orriotan, eta askoz Xabier gehiago ere bai; arragoa nola biderkatzen baita liburu honetako protagonista argia, langilea, sendoa, umoretsua, erraietakoa.

imgres-1Alderdi askotatik da interesgarria lan hau: bertsolaritzaren ikuspegitik, dokumentu historiko moduan, hizkuntzari dagokionez, adierazgarritasunaren aldetik, literarioki, gure kulturaren inguruko gogoeta gisa… Eszena laburretan, erritmo biziz eta tonu maiorrean idatzia, zentzumenen eta adimenaren gozagarri da.

Euskal mundua, euskal kultura 50 urtean nola aldatu den ulertzen da liburua irakurri ahala. Duela mende erdiko ahotsak, usainak, soinuak, hitzak, eztabaidak, paisaiak… aurkituko dituzu orri-pasan. Irakurlearen adinaren arabea, diferentea izango da hitzon oihartzuna, baina nondik gatozen gogoraraziko digute, ezinbestean.

images-2images-1

 

Zalantzarik gabe, gure kulturgintzako izen handienetako bat da Xabier Amurizarena, bertsogintzari emandako astinduaz eta irakaspenez gain, hor daude hizkuntzalari gisa egindako ekarpenak ere eta, nola ez, idazle, iritzi-emaile eta akuilatzaile gisa eginak ere bai.

Hona, liburuari buruzko jakingaiak eta Xabier Amurizaren inguruko beste zenbait lotura, haren ibilbide oparoaren lekuko:

Kritikak
-Juan Luis Zabalan Sautrelan Enaz banaz liburuaz
Anekdota eder bat
“Plazetatik erretiroa hartu du maisuak”
Berriako bideo-elkarrizketa, plazak utzi ostean

 

Abenduan, “Mundua betetzen zenuten”

imgres-1

Abenduaren 13an poema-liburu bat izango dugu mintzagai Irakurri Matten, Tere Irastortzaren “Mundua betetzen zenuten”, hain zuzen. Idazlea bera ere bertaratuko zaigo bere poemez eta literatur ibilbide luzeaz hitz egitera.

Iaz ikusi zuen argia Mundua betetzen zenuten poemarioak. Irastortzak lau urte zeramatzan libururik plazaratu gabe. Eta orain badakit (2011) izan zen orduko hura, eta oraingoa bezala Pamielarekin atera zuen. Azken lan honetan heriotzak utzitako “arrastoak” modu poetikoan azaleratu ditu, “baina tragikotasunik gabe”. Ingurukoen galerak eta dolu-prozesuek badute tokirik liburuan; hala ere, tonua ez da inondik ere goibela, heriotzari buruz beste modu batera hitz egiteko eta pentsatzeko espazioa aldarrikatzen baitu Irastortzak.

imgres

Irastortzak 1980an idatzi zuen lehen poema liburua: Gabeziak. Harrez geroztik beste hamar heldu dira, azkeneko hau kontuan hartuz. Saiakeran eta zutabegintzan ere aritu izan da. Saiakeran Izendaezinaz (2008) liburua argitaratu du, eta bere hainbat saiakera laburrago ere argitaratu izan dira Argia-n, Jakin-en, Egan-en eta RIEV-en. Idazle gogokoenen itzulpenak egin izan ditu, hala nola, Marina Tsvietaieva, Edmond Jabes, Maria Manent edota Karmele Igartuarenak.

Gustu baduzue, abenduaren 13an elkartuko gara, 18:00etan, Alondegiko Moila gelan.

Hona, dagokigun liburuari buruzko informazio osagarria:

Kritikak
Euskadi Irratian egindako elkarrizketa.
Hitzen Uberan-en elkarrizketa.
Sautrelako elkarrizketa.
-Aurkezpeneko bideoak eta beste zenbait dokumentu, Pamielaren orrian.